Proces produkcji przygotowywania plastikowych próbek ogrzewanie próbek w specjalnym

Jaki jest dopuszczalny poziom promieniowania elektromagnetycznego? Normy i fakty

3 min. czytania

Promieniowanie elektromagnetyczne stanowi fizyczny czynnik środowiska, będący kombinacją pola elektrycznego (E) i pola magnetycznego (H). Od 2020 roku w Polsce obowiązują zaktualizowane normy prawne dla pól elektromagnetycznych (PEM).

Aktualne normy w Polsce (od 2020 roku)

Obowiązujące w Polsce przepisy określają dopuszczalne poziomy pola elektromagnetycznego na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r., które weszło w życie 1 stycznia 2020 roku.

Dla częstotliwości 2–300 GHz (m.in. dla sieci komórkowych i wyższych pasm) obowiązują następujące limity:

Parametr Limit (2–300 GHz)
Gęstość mocy 10 W/m²
Składowa elektryczna 28–61 V/m

Zmiana ta oznaczała stukrotne zwiększenie dopuszczalnej gęstości mocy (z 0,1 W/m² do 10 W/m²), dostosowując polskie normy do standardów stosowanych w większości krajów Unii Europejskiej.

Zmiana przepisów – przyczyny i kontekst

Do 2019 roku Polska należała do najbardziej restrykcyjnych krajów w Europie – stare normy (0,1 W/m²) obowiązywały od 1961 roku i wywodziły się z przepisów z lat 60. XX w.

Nowelizacja miała na celu wyrównanie dopuszczalnych poziomów PEM do standardów przyjętych w wielu krajach UE, a Ministerstwo Zdrowia podkreśliło brak dowodów na zagrożenie zdrowia ludności przy tak ustalonych poziomach.

Rzeczywiste poziomy promieniowania w Polsce

Pomiarowe dane Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wskazują, że faktyczne poziomy PEM w Polsce pozostają znacząco poniżej limitów prawnych.

Badania wykazały, że:

  • wartości pola elektromagnetycznego stacji bazowych telefonii komórkowej nie przekraczają 7 V/m,
  • większość stacji oscyluje wokół 1 V/m,
  • rzeczywiste poziomy PEM są prawie czterokrotnie mniejsze od minimalnej wartości dopuszczanej przez przepisy.

Wcześniejsze badania Inspekcji Ochrony Środowiska pokazały, że średnie natężenie PEM na terenie Polski wynosi około 0,388 V/m, co odpowiada gęstości mocy rzędu 0,001 W/m².

Porównanie z innymi pasmami częstotliwości

Normy dla różnych zakresów częstotliwości mogą się różnić. Dla częstotliwości 3 MHz–300 GHz niektóre regulacje przyjmują limity rzędu 7 V/m (składowa elektryczna) i 0,1 W/m² (gęstość mocy).

W odróżnieniu od rekomendacji UE, wybrane wartości bywają regulowane niezależnie od częstotliwości, co może wpływać na sposób ich interpretacji.

Przykłady natężenia PEM w codziennym otoczeniu

Dla kontekstu, poniżej zebrano przykładowe wartości pól elektromagnetycznych pochodzących z infrastruktury oraz urządzeń domowych:

Źródło Wielkość Warunki/odległość Wartość
Linia energetyczna 220 kV/50 Hz Pole elektryczne bezpośrednio pod linią (min. wys. 6,7 m) ok. 4,5 kV/m
Linia energetyczna 220 kV/50 Hz Pole elektryczne 20 m od linii ok. 1 kV/m
Linia energetyczna 220 kV/50 Hz Pole magnetyczne bezpośrednio pod linią ok. 26 A/m
Linia energetyczna 220 kV/50 Hz Pole magnetyczne 20 m od linii ok. 6 A/m
Urządzenia domowe (TV, radio, lodówka, ekspres) Składowa elektryczna typowa odległość użytkowa < 0,05 V/m
Kuchenka mikrofalowa Składowa elektryczna 0,5 m ok. 3 V/m

Monitoring i transparentność

W Polsce działa system SI2PEM – publiczna baza prezentująca pomiary, modele i lokalizacje źródeł pól elektromagnetycznych w całym kraju. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) publikuje cykliczne raporty dla każdego województwa, zapewniając przejrzystość w zakresie rzeczywistych poziomów PEM.

Marta Doruch

Absolwentka Informatyki Stosowanej na Politechnice Warszawskiej oraz Finansów w Szkole Głównej Handlowej. Doświadczenie zdobywała, wdrażając rozwiązania chmurowe OpenStack i AWS dla fintechów w Londynie i Zurychu, by obecnie łączyć świat technologii z biznesem jako konsultantka IT w Warszawie. Pasjonatka rynku nieruchomości i inwestorka, która po godzinach testuje nowinki Smart Home i pisze o wpływie sztucznej inteligencji na współczesną edukację.